ભક્તામર-પ્રણત-મૌલિ-મણિ-પ્રભાણા-
મુદ્યોતકં દલિત-પાપ-તમો-વિતાનમ્;
સમ્યક્ પ્રણમ્ય જિન-પાદ-યુગં યુગાદા-
વાલંબનં ભવ-જલે પતતાં જનાનામ્.
॥ ૧ ॥
નવા કાર્યની શુભ શરૂઆત કરવા, જીવનના અવરોધો અને સંકટો દૂર કરવા તથા મનની શાંતિ અને એકાગ્રતા મેળવવા માટે આ ગાથા અત્યંત ફળદાયી છે.
યઃ સંસ્તુતઃ સકલ-વાઙ્મય-તત્ત્વ-બોધા-
દુદ્ભૂત-બુદ્ધિ-પટુભિઃ સુર-લોક-નાથૈઃ;
સ્તોત્રૈર્જગત્-ત્રિતય-ચિત્ત-હરૈરુદારૈઃ,
સ્તોષ્યે કિલાહમપિ તં પ્રથમં જિનેન્દ્રમ્.
॥ ૨ ॥
આર્થિક સમૃદ્ધિ, ધન-ધાન્યની પ્રાપ્તિ અને વેપારમાં વૃદ્ધિ માટે આ ગાથાનો જાપ કરવામાં આવે છે.
બુદ્ધ્યા વિનાઽપિ વિબુધાર્ચિત-પાદ-પીઠ!
સ્તોતું સમુદ્યત-મતિર્વિગત-ત્રપોઽહમ્;
બાલં વિહાય જલ-સંસ્થિતમિન્દુ-બિંબ-
મન્યઃ ક ઇચ્છતિ જનઃ સહસા ગ્રહીતુમ્.
॥ ૩ ॥
આંખોના રોગો (દ્રષ્ટિદોષ) દૂર કરવા અને કોઈપણ કાર્યમાં સફળતા મેળવવા માટે આ ગાથા વિશેષ ઉપયોગી છે.
વક્તું ગુણાન્ ગુણ-સમુદ્ર! શશાંક-કાન્તાન્,
કસ્તે ક્ષમઃ સુર-ગુરુ-પ્રતિમોઽપિ બુદ્ધ્યા;
કલ્પાન્ત-કાલ-પવનોદ્ધત-નક્ર-ચક્રં,
કો વા તરીતુમલમંબુ-નિધિં ભુજાભ્યામ્.
॥ ૪ ॥
સોઽહં તથાપિ તવ ભક્તિ-વશાન્મુનીશ!
કર્તું સ્તવં વિગત-શક્તિરપિ પ્રવૃત્તઃ;
પ્રીત્યાઽઽત્મ-વીર્યમવિચાર્ય મૃગો મૃગેન્દ્રં,
નાભ્યેતિ કિં નિજ-શિશોઃ પરિપાલનાર્થમ્.
॥ ૫ ॥
અલ્પ-શ્રુતં શ્રુતવતાં પરિહાસ-ધામ,
ત્વદ્-ભક્તિરેવ મુખરી-કુરુતે બલાન્મામ્;
યત્કોકિલઃ કિલ મધૌ મધુરં વિરૌતિ,
તચ્ચારુ-ચૂત-કલિકા-નિકરૈક-હેતુઃ.
॥ ૬ ॥
બુદ્ધિ, જ્ઞાન અને યાદશક્તિ વધારવા માટે વિદ્યાર્થીઓ અને સાધકો માટે આ ગાથા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ત્વત્-સંસ્તવેન ભવ-સંતતિ-સન્નિબદ્ધં,
પાપં ક્ષણાત્ ક્ષયમુપૈતિ શરીર-ભાજામ્;
આક્રાન્ત-લોકમલિ-નીલમશેષમાશુ,
સૂર્યાંશુ-ભિન્નમિવ શાર્વરમન્ધકારમ્.
॥ ૭ ॥
જીવનની કોઈપણ પ્રકારની ઉપાધિ, અશાંતિ અને માનસિક તણાવમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે આ ગાથાનો પાઠ થાય છે.
મત્વેતિ નાથ! તવ સંસ્તવનં મયેદ-
મારભ્યતે તનુ-ધિયાપિ તવ પ્રભાવાત્;
ચેતો હરિષ્યતિ સતાં નલિની-દલેષુ,
મુક્તા-ફલ-દ્યુતિમુપૈતિ નનૂદ-બિન્દુઃ.
॥ ૮ ॥
આસ્તાં તવ સ્તવનમસ્ત-સમસ્ત-દોષં,
ત્વત્-સંકથાઽપિ જગતાં દુરિતાનિ હન્તિ;
દૂરે સહસ્ર-કિરણઃ કુરુતે પ્રભૈવ,
પદ્માકરેષુ જલજાનિ વિકાસ-ભાંજિ.
॥ ૯ ॥
નકારાત્મક ઊર્જા, ખરાબ નજર અને તંત્ર-મંત્ર જેવી અસરોથી રક્ષણ મેળવવા માટે આ ગાથા પ્રભાવશાળી છે.
નાત્યદ્ભુતં ભુવન-ભૂષણ! ભૂત-નાથ!
ભૂતૈર્ગુણૈર્ભુવિ ભવન્તમભિષ્ટુવન્તઃ;
તુલ્યા ભવન્તિ ભવતો નનુ તેન કિં વા,
ભૂત્યાશ્રિતં ય ઇહ નાત્મ-સમં કરોતિ.
॥ ૧૦ ॥
વાણીમાં પ્રભાવ લાવવા, સત્ય વચન સિદ્ધિ અને વક્તૃત્વ શક્તિ વિકસાવવા માટે આ ગાથા ઉપયોગી છે.
દૃષ્ટ્વા ભવન્તમનિમેષ-વિલોકનીયં,
નાન્યત્ર તોષમુપયાતિ જનસ્ય ચક્ષુઃ;
પીત્વા પયઃ શશિ-કર-દ્યુતિ-દુગ્ધ-સિન્ધોઃ,
ક્ષારં જલં જલ-નિધેરશિતું ક ઇચ્છેત્.
॥ ૧૧ ॥
યૈઃ શાન્ત-રાગ-રુચિભિઃ પરમાણુભિસ્ત્વં,
નિર્માપિતસ્ત્રિભુવનૈક-લલામ-ભૂત!
તાવન્ત એવ ખલુ તેઽપ્યણવઃ પૃથિવ્યાં,
યત્તે સમાનમપરં ન હિ રૂપમસ્તિ.
॥ ૧૨ ॥
વક્ત્રં ક્વ તે સુર-નરોરગ-નેત્ર-હારિ,
નિઃશેષ-નિર્જિત-જગત્-ત્રિતયોપમાનમ્;
બિંબં કલંક-મલિનં ક્વ નિશાકરસ્ય,
યદ્ વાસરે ભવતિ પાંડુ-પલાશ-કલ્પમ્.
॥ ૧૩ ॥
સંપૂર્ણ-મંડલ-શશાંક-કલા-કલાપ-
શુભ્રા ગુણાસ્ત્રિભુવનં તવ લંઘયન્તિ;
યે સંશ્રિતાસ્ત્રિ-જગદીશ્વર-નાથમેકં,
કસ્તાન્ નિવારયતિ સંચરતો યથેષ્ટમ્.
॥ ૧૪ ॥
શત્રુઓના ભયથી મુક્તિ મેળવવા અને શરીરના વાત સંબંધિત રોગોના નિવારણ માટે આ ગાથાનો જાપ કરવામાં આવે છે.
ચિત્રં કિમત્ર યદિ તે ત્રિદશાંગનાભિ-
ર્નીતં મનાગપિ મનો ન વિકાર-માર્ગમ્;
કલ્પાન્ત-કાલ-મરુતા ચલિતાચલેન,
કિં મન્દરાદ્રિ-શિખરં ચલિતં કદાચિત્.
॥ ૧૫ ॥
નિર્ધૂમ-વર્તિરપવર્જિત-તૈલ-પૂરઃ,
કૃત્સ્નં જગત્-ત્રયમિદં પ્રકટી-કરોષિ;
ગમ્યો ન જાતુ મરુતાં ચલિતાચલાનાં,
દીપોઽપરસ્ત્વમસિ નાથ! જગત્-પ્રકાશઃ.
॥ ૧૬ ॥
નાસ્તં કદાચિદુપયાસિ ન રાહુ-ગમ્યઃ,
સ્પષ્ટી-કરોષિ સહસા યુગપજ્જગન્તિ;
નાંભોધરોદર-નિરુદ્ધ-મહા-પ્રભાવઃ,
સૂર્યાતિશાયિ-મહિમાઽસિ મુનીન્દ્ર! લોકે.
॥ ૧૭ ॥
અસાધ્ય રોગો અને શારીરિક પીડામાંથી રાહત મેળવવા માટે આ ગાથા અત્યંત ચમત્કારિક માનવામાં આવે છે.
નિત્યોદયં દલિત-મોહ-મહાન્ધકારં,
ગમ્યં ન રાહુ-વદનસ્ય ન વારિદાનામ્;
વિભ્રાજતે તવ મુખાબ્જમનલ્પ-કાન્તિ,
વિદ્યોતયજ્જગદપૂર્વ-શશાંક-બિંબમ્.
॥ ૧૮ ॥
કિં શર્વરીષુ શશિનાઽહ્નિ વિવસ્વતા વા,
યુષ્મન્-મુખેન્દુ-દલિતેષુ તમસ્સુ નાથ!
નિષ્પન્ન-શાલિ-વન-શાલિનિ જીવ-લોકે,
કાર્યં કિયજ્જલ-ધરૈર્જલ-ભાર-નમ્રૈઃ.
॥ ૧૯ ॥
જીવનની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરવા અને સુખ-સગવડની પ્રાપ્તિ માટે આ ગાથાનો પાઠ કરવામાં આવે છે.
જ્ઞાનં યથા ત્વયિ વિભાતિ કૃતાવકાશં,
નૈવં તથા હરિ-હરાદિષુ નાયકેષુ;
તેજઃ સ્ફુરન્મણિષુ યાતિ યથા મહત્ત્વં,
નૈવં તુ કાચ-શકલે કિરણાકુલેઽપિ.
॥ ૨૦ ॥
મન્યે વરં હરિ-હરાદય એવ દૃષ્ટા,
દૃષ્ટેષુ યેષુ હૃદયં ત્વયિ તોષમેતિ;
કિં વીક્ષિતેન ભવતા ભુવિ યેન નાન્યઃ,
કશ્ચિન્મનો હરતિ નાથ! ભવાન્તરેઽપિ.
॥ ૨૧ ॥
સ્ત્રીણાં શતાનિ શતશો જનયન્તિ પુત્રાન્,
નાન્યા સુતં ત્વદુપમં જનની પ્રસૂતા;
સર્વા દિશો દધતિ ભાનિ સહસ્ર-રશ્મિં,
પ્રાચ્યેવ દિગ્જનયતિ સ્ફુરદંશુ-જાલમ્.
॥ ૨૨ ॥
ત્વામામનન્તિ મુનયઃ પરમં પુમાંસ-
માદિત્ય-વર્ણમમલં તમસઃ પરસ્તાત્;
ત્વામેવ સમ્યગુપલભ્ય જયન્તિ મૃત્યું,
નાન્યઃ શિવઃ શિવ-પદસ્ય મુનીન્દ્ર! પન્થાઃ.
॥ ૨૩ ॥
ત્વામવ્યયં વિભુમચિન્ત્યમસંખ્યમાદ્યં,
બ્રહ્માણમીશ્વરમનન્તમનંગ-કેતુમ્;
યોગીશ્વરં વિદિત-યોગમનેકમેકં,
જ્ઞાન-સ્વરૂપમમલં પ્રવદન્તિ સન્તઃ.
॥ ૨૪ ॥
બુદ્ધસ્ત્વમેવ વિબુધાર્ચિત-બુદ્ધિ-બોધાત્,
ત્વં શંકરોઽસિ ભુવન-ત્રય-શંકરત્વાત્;
ધાતાઽસિ ધીર! શિવ-માર્ગ-વિધેર્વિધાનાત્,
વ્યક્તં ત્વમેવ ભગવન્! પુરુષોત્તમોઽસિ.
॥ ૨૫ ॥
તુભ્યં નમસ્ત્રિભુવનાર્તિ-હરાય નાથ!
તુભ્યં નમઃ ક્ષિતિ-તલામલ-ભૂષણાય;
તુભ્યં નમસ્ત્રિ-જગતઃ પરમેશ્વરાય,
તુભ્યં નમો જિન! ભવોદધિ-શોષણાય.
॥ ૨૬ ॥
પ્રસૂતિની પીડા ઓછી કરવા, આધાશીશી (માથાનો દુખાવો) મટાડવા અને ધન આકર્ષવા માટે આ ગાથા વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
કો વિસ્મયોઽત્ર યદિ નામ ગુણૈરશેષૈ-
સ્ત્વં સંશ્રિતો નિરવકાશતયા મુનીશ!
દોષૈરુપાત્ત-વિવિધાશ્રય-જાત-ગર્વૈઃ,
સ્વપ્નાન્તરેઽપિ ન કદાચિદપીક્ષિતોઽસિ.
॥ ૨૭ ॥
જીવનના પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ શત્રુઓ અને વિરોધીઓ પર વિજય મેળવવા માટે આ ગાથાનો ઉપયોગ થાય છે.
ઉચ્ચૈરશોક-તરુ-સંશ્રિતમુન્મયૂખ-
માભાતિ રૂપમમલં ભવતો નિતાન્તમ્;
સ્પષ્ટોલ્લસત્-કિરણમસ્ત-તમો-વિતાનં,
બિંબં રવેરિવ પયોધર-પાર્શ્વ-વર્તિ.
॥ ૨૮ ॥
સિંહાસને મણિ-મયૂખ-શિખા-વિચિત્રે,
વિભ્રાજતે તવ વપુઃ કનકાવદાતમ્;
બિંબં વિયદ્-વિલસદંશુ-લતા-વિતાનં,
તુંગોદયાદ્રિ-શિરસીવ સહસ્ર-રશ્મેઃ.
॥ ૨૯ ॥
કુન્દાવદાત-ચલ-ચામર-ચારુ-શોભં,
વિભ્રાજતે તવ વપુઃ કલધૌત-કાન્તમ્;
ઉદ્યચ્છશાંક-શુચિ-નિર્ઝર-વારિ-ધાર-
મુચ્ચૈસ્તટં સુર-ગિરેરિવ શાતકૌંભમ્.
॥ ૩૦ ॥
દરિદ્રતા દૂર કરીને સફળતા અને ઐશ્વર્યના દ્વાર ખોલવા માટે આ ગાથાનો પાઠ કરવામાં આવે છે.
છત્ર-ત્રયં તવ વિભાતિ શશાંક-કાન્ત-
મુચ્ચૈઃ સ્થિતં સ્થગિત-ભાનુ-કર-પ્રતાપમ્;
મુક્તા-ફલ-પ્રકર-જાલ-વિવૃદ્ધ-શોભં,
પ્રખ્યાપયત્-ત્રિજગતઃ પરમેશ્વરત્વમ્.
॥ ૩૧ ॥
ઉન્નિદ્ર-હેમ-નવ-પંકજ-પુંજ-કાન્તિ-
પર્યુલ્લસન્નખ-મયૂખ-શિખાભિરામૌ;
પાદૌ પદાનિ તવ યત્ર જિનેન્દ્ર! ધત્તઃ,
પદ્માનિ તત્ર વિબુધાઃ પરિકલ્પયન્તિ.
॥ ૩૨ ॥
ગાથા ૨ની જેમ આર્થિક સમૃદ્ધિ, ધન-ધાન્યની પ્રાપ્તિ અને વેપારમાં વૃદ્ધિ માટે આ ગાથાનો જાપ કરવામાં આવે છે (૪૮ ગાથાના ક્રમમાં ગાથા ૩૬).
ઇત્થં યથા તવ વિભૂતિરભૂજ્જિનેન્દ્ર!
ધર્મોપદેશન-વિધૌ ન તથા પરસ્ય;
યાદૃક્ પ્રભા દિન-કૃતઃ પ્રહતાન્ધકારા,
તાદૃક્ કુતો ગ્રહ-ગણસ્ય વિકાશિનોઽપિ.
॥ ૩૩ ॥
શ્ચ્યોતન્મદાવિલ-વિલોલ-કપોલ-મૂલ-
મત્ત-ભ્રમદ્-ભ્રમર-નાદ-વિવૃદ્ધ-કોપમ્;
ઐરાવતાભમિભમુદ્ધતમાપતન્તં,
દૃષ્ટ્વા ભયં ભવતિ નો ભવદાશ્રિતાનામ્.
॥ ૩૪ ॥
ભિન્નેભ-કુંભ-ગલદુજ્જ્વલ-શોણિતાક્ત-
મુક્તા-ફલ-પ્રકર-ભૂષિત-ભૂમિ-ભાગઃ;
બદ્ધ-ક્રમઃ ક્રમ-ગતં હરિણાધિપોઽપિ,
નાક્રામતિ ક્રમ-યુગાચલ-સંશ્રિતં તે.
॥ ૩૫ ॥
કલ્પાન્ત-કાલ-પવનોદ્ધત-વહ્નિ-કલ્પં,
દાવાનલં જ્વલિતમુજ્જ્વલમુત્સ્ફુલિંગમ્;
વિશ્વં જિઘત્સુમિવ સંમુખમાપતન્તં,
ત્વન્નામ-કીર્તન-જલં શમયત્યશેષમ્.
॥ ૩૬ ॥
રક્તેક્ષણં સમદ-કોકિલ-કંઠ-નીલં,
ક્રોધોદ્ધતં ફણિનમુત્ફણમાપતન્તમ્;
આક્રામતિ ક્રમ-યુગેન નિરસ્ત-શંક-
સ્ત્વન્નામ-નાગ-દમની હૃદિ યસ્ય પુંસઃ.
॥ ૩૭ ॥
ઝેરી જીવજંતુ કે સર્પદંશના વિષની અસર દૂર કરવા માટે આ ગાથા પ્રભાવશાળી ગણાય છે (૪૮ ગાથાના ક્રમમાં ગાથા ૪૧).
વલ્ગત્-તુરંગ-ગજ-ગર્જિત-ભીમ-નાદ-
માજૌ બલં બલવતામપિ ભૂપતીનામ્;
ઉદ્યદ્-દિવાકર-મયૂખ-શિખાપવિદ્ધં,
ત્વત્કીર્તનાત્ તમ ઇવાશુ ભિદામુપૈતિ.
॥ ૩૮ ॥
કુન્તાગ્ર-ભિન્ન-ગજ-શોણિત-વારિવાહ-
વેગાવતાર-તરણાતુર-યોધ-ભીમે;
યુદ્ધે જયં વિજિત-દુર્જય-જેય-પક્ષા-
સ્ત્વત્પાદ-પંકજ-વનાશ્રયિણો લભન્તે.
॥ ૩૯ ॥
અંભોનિધૌ ક્ષુભિત-ભીષણ-નક્ર-ચક્ર-
પાઠીન-પીઠ-ભય-દોલ્બણ-વાડવાગ્નૌ;
રંગત્તરંગ-શિખર-સ્થિત-યાન-પાત્રા-
સ્ત્રાસં વિહાય ભવતઃ સ્મરણાદ્ વ્રજન્તિ.
॥ ૪૦ ॥
ઉદ્ભૂત-ભીષણ-જલોદર-ભાર-ભુગ્નાઃ,
શોચ્યાં દશામુપગતાશ્ચ્યુત-જીવિતાશાઃ;
ત્વત્પાદ-પંકજ-રજોઽમૃત-દિગ્ધ-દેહા,
મર્ત્યા ભવન્તિ મકરધ્વજ-તુલ્ય-રૂપાઃ.
॥ ૪૧ ॥
આપાદ-કંઠમુરુ-શૃંખલ-વેષ્ટિતાંગા,
ગાઢં બૃહન્નિગડ-કોટિ-નિઘૃષ્ટ-જંઘાઃ;
ત્વન્નામ-મંત્રમનિશં મનુજાઃ સ્મરન્તઃ,
સદ્યઃ સ્વયં વિગત-બન્ધ-ભયા ભવન્તિ.
॥ ૪૨ ॥
માનસિક તણાવ, અકારણ ભય, બંધન મુક્તિ અને કાયદાકીય અડચણો દૂર કરવા માટે આ ગાથા ઉપયોગી છે (૪૮ ગાથાના ક્રમમાં ગાથા ૪૬).
મત્ત-દ્વિપેન્દ્ર-મૃગરાજ-દવાનલાહિ-
સંગ્રામ-વારિધિ-મહોદર-બન્ધનોત્થમ્;
તસ્યાશુ નાશમુપયાતિ ભયં ભિયેવ,
યસ્તાવકં સ્તવમિમં મતિમાનધીતે.
॥ ૪૩ ॥
સ્તોત્ર-સ્રજં તવ જિનેન્દ્ર! ગુણૈર્નિબદ્ધાં,
ભક્ત્યા મયા રુચિર-વર્ણ-વિચિત્ર-પુષ્પામ્;
ધત્તે જનો ય ઇહ કંઠ-ગતામજસ્રં,
તં માનતુંગમવશા સમુપૈતિ લક્ષ્મીઃ.
॥ ૪૪ ॥
સર્વ મનોકામનાઓની પૂર્તિ, લક્ષ્મી પ્રાપ્તિ અને અંતે મોક્ષની પ્રાપ્તિ માટે આ અંતિમ ગાથાનો પાઠ કરવામાં આવે છે (૪૮ ગાથાના ક્રમમાં ગાથા ૪૮).