શ્રી મલ્લિનાથ: જીવન અને કથાઓ

પૂર્વ ભવમાં તેઓ મહાબલ રાજા હતા, જેમણે છ મિત્રો સાથે દીક્ષા લીધી; સૌએ સરખું તપ કરવાનું નક્કી કર્યું. મહાબલ ગુપ્ત રીતે બીજાઓથી થોડું વધુ તપ કરતા. એ નાની માયાથી સ્ત્રીવેદ બંધાયો, અને ઉત્કૃષ્ટ તપથી તીર્થંકર નામકર્મ બંધાયું.

ફાગણ સુદ ૪ના રોજ તેમનો આત્મા મિથિલાના કુંભ રાજાનાં રાણી પ્રભાવતીની કુક્ષિમાં આવ્યો, અને માતાએ ચૌદ મહાસ્વપ્ન જોયાં.

પરંપરા કહે છે કે માતાને મલ્લિ (મોગરા) ફૂલની શય્યાનો દોહદ થયો, તેથી નામ મલ્લિ પડ્યું. તેમનું લાંછન કળશ છે.

માગશર સુદ ૧૧ના રોજ તેમનો જન્મ થયો, અને ઇન્દ્રોએ મેરુ પર જન્માભિષેક કર્યો.

શ્વેતાંબર પરંપરામાં ઓગણીસમા તીર્થંકર સ્ત્રી હતાં, મિથિલાના કુંભ રાજાનાં પુત્રી મલ્લિકુમારી. સ્ત્રી તીર્થંકર આ યુગનાં દુર્લભ આશ્ચર્યો (અચ્છેરાં)માં ગણાય છે. દિગંબર પરંપરા મલ્લિનાથને પુરુષ માને છે.

લોકાંતિક દેવોની વિનંતી અને એક વર્ષના વરસીદાન પછી, માગશર સુદ ૧૧ના રોજ તેમણે ત્રણસો સ્ત્રીઓ અને ત્રણસો પુરુષો સાથે દીક્ષા લીધી.

માગશર સુદ ૧૧ના રોજ તેમને કેવલજ્ઞાન થયું; દેવોએ સમવસરણ રચ્યું અને ચતુર્વિધ સંઘ સ્થપાયો.

મલ્લિએ ત્રણસો સ્ત્રીઓ અને ત્રણસો પુરુષો સાથે દીક્ષા લીધી, અને એ જ દિવસે કેવલજ્ઞાન પામ્યાં.

છ રાજાઓ, પૂર્વ ભવના તેમના છ મિત્રો, મલ્લિકુમારીને પરણવા ઇચ્છતા હતા અને મિથિલા પર ચઢાઈ કરવા ભેગા થયા. તેમણે પોતાના જેવી, માથામાં છિદ્રવાળી પોલી સોનાની પ્રતિમા બનાવડાવી, અને રોજ તેમાં આહારનો કોળિયો નાખતાં. રાજાઓ સભામાં આવ્યા ત્યારે તેમણે ઢાંકણું ઉઘાડ્યું: ભયંકર દુર્ગંધ ફેલાઈ. તેમણે કહ્યું, શરીરના સૌંદર્ય પાછળ આ જ ભર્યું છે. રાજાઓને પૂર્વ ભવ યાદ આવ્યો, અને છએ દીક્ષા લીધી.

ફાગણ સુદ ૧૨ના રોજ શ્રી મલ્લિનાથ સમ્મેતશિખર પર નિર્વાણ પામ્યા.