સોમવાર, ૯ નવેમ્બર| આસો વદ ૧૫| સૂર્યોદય સવારે ૬:૫૨ નવકારશી સવારે ૭:૪૦ સૂર્યાસ્ત સાંજે ૫:૫૮ ગુજરાતી English
← બધાં તીર્થંકર
જ્ઞાન · જીવન અને કથાઓ

શ્રી વાસુપૂજ્ય સ્વામી: જીવન અને કથાઓ

શ્વેતાંબર પરંપરા મુજબ, મુખ્યત્વે આચાર્ય શ્રી હેમચંદ્રાચાર્યના ત્રિષષ્ટિ શલાકા પુરુષ ચરિત્ર અને કલ્પસૂત્ર પરથી. કલ્યાણક તિથિઓ ગુજરાતી મહિના મુજબ છે.

ડ્રાફ્ટ: આ પાઠની સંઘ સાથે ચકાસણી ચાલુ છે. કોઈ ભૂલ જણાય તો સંઘ કાર્યાલયને જણાવશો.

તીર્થંકર ૧૨

શ્રી વાસુપૂજ્ય સ્વામી

લાંછન: મહિષ
  • પિતાવસુપૂજ્ય રાજા
  • માતાજયા
  • જન્મસ્થળચંપાપુરી
  • નિર્વાણચંપાપુરી
  • વંશઇક્ષ્વાકુ
  • દેહ૭૦ ધનુષ્ય, રક્ત વર્ણ
  • આયુષ્ય૭૨ લાખ વર્ષ
  • દીક્ષાછસો પુરુષો સાથે

પૂર્વ ભવ

પૂર્વ ભવ

પૂર્વ ભવમાં તેઓ મહાવિદેહમાં રાજા હતા; તેમણે દીક્ષા લઈ વીસ સ્થાનકની આરાધનાથી તીર્થંકર નામકર્મ બાંધ્યું, અને ત્યાર પછી ઉચ્ચ દેવલોકમાં દેવ થયા.

અંતિમ ભવ

ચ્યવન

જેઠ સુદ ૯ના રોજ તેમનો આત્મા ચંપાપુરીના વસુપૂજ્ય રાજાનાં રાણી જયાની કુક્ષિમાં આવ્યો, અને માતાએ ચૌદ મહાસ્વપ્ન જોયાં.

નામ

તેમનું નામ પિતા વસુપૂજ્ય રાજા પરથી પડ્યું; પરંપરા ઉમેરે છે કે ઇન્દ્રે કુટુંબને વસુ (ધન)ની વૃષ્ટિથી સન્માન્યું. તેમનું લાંછન મહિષ છે.

જન્મ

મહા વદ ૧૪ના રોજ તેમનો જન્મ થયો, અને ઇન્દ્રોએ મેરુ પર જન્માભિષેક કર્યો.

કુમાર તીર્થંકર

વાસુપૂજ્ય સ્વામીએ રાજ્ય કર્યા વિના દીક્ષા લીધી; કુમાર અવસ્થામાં દીક્ષા લેનાર પાંચ તીર્થંકરો, મલ્લિનાથ, નેમિનાથ, પાર્શ્વનાથ અને મહાવીર સ્વામી સાથે, તેઓ પ્રથમ છે.

દીક્ષા અને કેવલજ્ઞાન

દીક્ષા

લોકાંતિક દેવોની વિનંતી અને એક વર્ષના વરસીદાન પછી, મહા વદ અમાસના રોજ તેમણે છસો પુરુષો સાથે દીક્ષા લીધી.

કેવલજ્ઞાન

મહા સુદ ૨ના રોજ તેમને કેવલજ્ઞાન થયું; દેવોએ સમવસરણ રચ્યું અને ચતુર્વિધ સંઘ સ્થપાયો.

નિર્વાણ

મોક્ષ

અષાઢ સુદ ૧૪ના રોજ શ્રી વાસુપૂજ્ય સ્વામી ચંપાપુરીમાં નિર્વાણ પામ્યા.

વારસો

ચંપાપુરી

તેમનાં પાંચે કલ્યાણક ચંપાપુરીમાં થયાં, અને આ યુગમાં ત્યાં નિર્વાણ પામનાર તેઓ એકમાત્ર તીર્થંકર છે.