અધો લોક: સાત નરક

મધ્ય લોકની નીચે એક પછી એક સાત ભૂમિ છે, દરેક આગળની કરતાં વધુ પહોળી અને વધુ અંધકારમય. તેમનાં નામ તેમનું વર્ણન કરે છે: રત્નપ્રભા (ઘમ્મા), શર્કરાપ્રભા (વંશા), વાલુકાપ્રભા (શૈલા), પંકપ્રભા (અંજના), ધૂમપ્રભા (અરિષ્ટા), તમઃપ્રભા (મઘા) અને તમસ્તમઃપ્રભા (માઘવતી).

પહેલી રત્નપ્રભા ભૂમિનો ઉપરનો ભાગ નરક નથી: ત્યાં ભવનપતિ અને વ્યંતર દેવો રહે છે.

નારકી જીવો અતિ ગરમી કે ઠંડી, ભૂખ-તરસ અને એકબીજાએ આપેલી પીડા ભોગવે છે; પહેલી ત્રણ ભૂમિમાં પરમાધામી દેવો પણ પીડા આપે છે. ત્યાંનું આયુષ્ય પહેલી ભૂમિમાં ઓછામાં ઓછું ૧૦,૦૦૦ વર્ષ અને સાતમીમાં વધુમાં વધુ ૩૩ સાગરોપમ હોય છે.

શાસ્ત્રો કહે છે કે મહા-આરંભ અને મહા-પરિગ્રહથી નરકનું આયુષ્ય બંધાય છે. આ જાણીને તે કારણોથી દૂર રહી જયણા અને સંતોષથી જીવવામાં મદદ મળે છે.